Beste meneer Verhagen,
Beste meneer Rutte,
Gisteren keerde mijn maag bij het zien van het perverse spel dat Geert Wilders voor de camera speelde. Ik kan mijn walging voor deze manipulatieve prietpraat niet onder stoelen of banking stoppen. De twee pijlers van zijn discours konden haast niet platter en populistischer: 1. Die van Brussel (Europa) zijn de vijanden die aan onze portemonnee willen zitten 2. De arme AOW’ers (gepensioneerden) zullen het slachtoffer zijn van de maatregelen en dat pik ik niet.
Ik had met u te doen. U bent twee raspolitici, gedreven door een verlangen om goed te besturen. U neemt het er als een vervelende bijkomstigheid bij dat u ook de harten en de zielen van het volk moet veroveren om het mandaat te krijgen om uw werk goed te doen. U probeert het wel: Die net te kleine fiets is bvb echt leuk gevonden. Maar u moet toch toegeven dat die enge man – vergeef het me, maar ik mag uitgesprokener zijn dan u – het spel van massaverleiding als geen ander in de vingers heeft en meesterlijk de verleidingsprincipes gebruikt om de angsten en verlangens van mensen uit te buiten. Daar kan u gewoon niet tegenop.
Ik wil u helpen. Ik wil u absoluut niet vertellen hoe u aan politiek moet doen. Dat zou heel pretentieus zijn. Waar ik wel iets van afweet is overtuigingspsychologie. Ik ben geen politicus, maar als interactieve communicatie mens kan ik wel een aantal dingen vertellen over beïnvloedingsprincipes en hoe je gedrag ontwerpt. Mijn stelling is dan ook dat je die man niet op basis van rationele argumentatie moet bestrijden, maar op basis van dezelfde psychologische overtuigingsprincipes die hij zelf zo meesterlijk uitbuit.
Ik zou u willen oproepen om te investeren in wat ik contrapopulisme zou willen noemen: Het bestrijden van manipulatief populisme met eigen wapens. U en uw achterban zal nu wellicht argumenteren dat u dit niet amoreel vindt, maar ik vrees dat dit de enige manier is om uiteindelijk het mandaat te krijgen om aan goede politiek te doen. De filosoof Richard Rohrty zei ooit in een beroemde lezing voor de Universiteit van Oxford:
“We resent the idea that we shall have to wait for the strong to turn their piggy little eyes to the suffering of the weak, slowly open their dried-up little hearts. We desperately hope there is something stronger and more powerful that will hurt the strong if they do not do these things.”
Met andere woorden: we hebben slechts de instrumenten van de beïnvloeding en de verleiding om de macht te krijgen of te bestrijden. Het enige wat relevant is, is wat je met de macht doet. Rorty geloofde niet in de kracht van de ratio om mensen en machtswellustelingen tot inzicht te brengen. Behavioral economists en gedragspsychologen ook niet. De mens laat zich voornamelijk leiden door onbewuste drijfveren die de meesters van de manipulatie vakkundig weten uit te buiten. Ik geloof dat u vanuit uw politiek denken gedreven wordt om het goede te doen. Daarom heb ik alvast een voorzet gegeven om het destructieve populisme met contrapopulisme te bestrijden. Ik hoop dat u er wat aan hebt.
Oprechte groet,
Tom De Bruyne.
PS: U kent mij ongetwijfeld niet. Ik ben een Belg die intussen 6 jaar in uw land woont. Ik mag mezelf co-founder noemen van een ambitieus nieuw interactief reclamebureau, SUE Amsterdam. Vorig jaar werd ons vorig bureau – Boondoggle Amsterdam – zelfs uitgeroepen tot beste interactieve bureau van Nederland. Wij maken campagnes voor merken die zo ontworpen zijn dat mensen er over gaan praten. Wij noemen datdesign for excitement. We geloven heel erg dat in deze digitaal geworden wereld, je niet meer moet proberen mensen te bereiken met je boodschap, maar opmerkelijke dingen moet doen, zodat ze er over gaan praten.